door Marije Jansen

De Playboy onder het bed van je ouders, Tiroler films die je ’s avonds laat stiekem met je vriendjes op televisie keek, de brievenrubriek in de Hitkrant, misschien zelfs wel Turks Fruit van Jan Wolkers.

Voor een beetje inventieve jongere is het nooit moeilijk geweest om je sexuele nieuwsgierigheid te prikkelen, ook toen internet nog niet bestond. In de meeste gevallen waren die eerste ontmoetingen relatief onschuldig, keiharde porno was niet iets wat overal rondslingerde. Er was zelfs een tijd dat de pornoblaadjes nog onder de toonbank werden verkocht en de sexwinkel er alleen was voor viezige mannen in lange regenjassen. Dat is inmiddels al lang niet meer zo. 

Sinds de jaren tachtig is er veel veranderd

In de afgelopen jaren is er een hoop veranderd. Vanaf de jaren tachtig is de productie en het aanbod van pornografisch materiaal enorm toegenomen. Tien jaar later kwam het internet op en opeens kon je met een klik op de muisknop alles krijgen wat je hebben wilde en vaak veel meer dan dat. Niet alleen de komst van het internet bracht porno onder de aandacht van velen. De populariteit van pornosterren nam enorm toe met namen als Jenna Jameson, Belladonna en Joanna Angel. Commercie en media maakten hier gretig gebruik van. Porno is overal en het ziet er niet naar uit dat dit snel zal veranderen. Maar hoe kunnen we op een goede manier omgaan met al die sexuele uitingen?

Hoe moet je kiezen?

Het pornografisch genre kent vele soorten en maten. Alles wat je je maar kan (en soms niet eens wil) bedenken komt voorbij: van liefdevol en zacht tot hard en extreem, van barely legal tot granny porn, van rauwe realistische lesbische scènes tot gestileerde bondage films. Zoveel smaken, zoveel soorten. Maar met een aanbod dat zo divers en soms ook zo extreem is als in de porno kan je je afvragen of iedereen altijd alles moet willen zien. Heb je iets aan een bukkake gangbang film als je als tiener nog nooit een pik van dichtbij hebt gezien? Kijk je als vrouw graag naar vaginale fisting terwijl je eigen kut nog praktisch onbekend terrein is? Wanneer kijk je welke film? Als je je eigen sexuele leven nog aan het ontdekken bent is een gelaagde BDSM film niet het eerste waar je aan toe bent.  

Zou het mogelijk zijn om pornofilms en bepaalde genres die bestaan aan te laten sluiten bij de verschillende stadia die je in leven doormaakt?

Je wordt volwassen.

Net als je smaakpapillen zich door de jaren heen verfijnen heeft ook je sexualiteit tijd en ervaring nodig om zich te kunnen ontwikkelen. In eerste instantie hou je als je jong bent van primaire smaken, zoete snoepjes, zoute friet met mayonaise, zure bommen. Maar de meeste jongeren hoef je geen jarenoude blauw geaderde kaas voor te zetten of een goed glas gerijpte rode wijn. Nu is sex iets anders dan voedsel, maar ook daar leer je door de jaren heen je smaak beter kennen en kristalliseren bepaalde verlangens en behoeftes zich steeds verder uit.

Je bent jong.

Elk mens is nieuwsgierig naar sex en zal in de meeste gevallen (zeker op jongere leeftijd) op zoek gaan naar sexuele beelden. Die eerste confrontaties met expliciete sexualiteit hoeven echt niet koste was kost voorkomen te worden, wat soms door de meer conservatieve politici en opiniemakers nog wel geroepen wordt. Volgens mij is niemand ooit slechter geworden van het vinden van de Playboy in je tienerjaren. Ook een pornofilm die je op je 16e of 17e kijkt hoeft niet schadelijk te zijn. Maar met de huidige aanwezigheid van pornografie is het een goed moment om na te denken over een selectie films of genres die passen bij momenten in je leven en ook bij je eigen ontwikkeling. Er zijn bepaalde representaties van sexualiteit die je pas werkelijk kan begrijpen als je weet wie je zelf bent en wat je verlangt. Het kijken van pornografie kan samengaan en/of je begeleiden met het ontdekken van eigen verlangens en fantasieën waar je niet altijd direct iets mee kan: biseksualiteit, anale sex, bondage, etc. In de meeste gevallen zijn dat niet de onderwerpen waar je in eerste instantie naar op zoek bent als je begint met porno kijken.  

Het idee van pornografie en persoonlijke ontwikkeling heeft twee elementen, aan de ene kant het verfijnen van je eigen smaak door de jaren heen en aan de andere kant de ontdekkingstocht die je doormaakt als jongere die net begint met sex. Kan je je als jongere niet beter identificeren met acteurs die qua lichaam en sexualiteit aansluiten bij dat van jou, zonder gelijk in de ‘Barely legal’ afdeling te belanden.

Wat past bij me?

De makers van het jongeren online magazine Spunk brachten vorig jaar het nieuws dat ze een pornofilm wilde maken voor onder de 18. Jongeren zijn inmiddels steeds sneller bekend met pornografie, maar sluit dat wel aan bij hun eigen sexleven? Volgens de Spunkers niet. “Wat wij willen, en wat we ook zouden moeten zien, is seks zoals het in het echt gaat. Geen krijsende menopauze-pornosterren aan de rand van een zwembad, maar tieners met normale witte borsten en gewone normale piemels die half verscholen onder de dekens een beetje onhandige, maar wel geloofwaardige, realistische en herkenbare seks hebben.”  Op zich geen onrealistische wens. Ook als ik naar mezelf kijk merk ik dat de dingen die ik wilde zien toen ik jong was heel anders zijn dan waar ik nu naar kijk. Als jongere zocht ik naar herkenning van ervaringen die ik zelf ook had. Later verschoof mijn interesse naar andere films en uitingen. Soms ging ik er naar op zoek, op andere momenten zag ik films die me iets heel nieuws lieten zien en ervaren, waarvan ik eerder niet had gedacht dat het in me zat.  

Mijn zoektocht gaat verder.

In de komende tijd ga ik op zoek naar films die passen in het concept van sexuele ontwikkeling. Een eerste voorbeeld van films die een goede plek kunnen krijgen in een pornografische ontwikkeling is de Chemistry serie van de Amerikaanse sex educator en filmmaakster Tristan Taormino. In deze reeks films delen vijf vrouwelijke en vijf mannelijke pornosterren 36 uur een huis met elkaar (denk aan MTV’s Real World). 

Je ziet ze niet alleen sex hebben met elkaar, maar ze vertellen ook over hun eigen sexuele leven, hun onzekerheden en hun verlangens. Het bijzondere aan deze films is dat het de sex persoonlijker maakt en de mensen die je ziet krijgen karakter en persoonlijkheid. Zonder dat dit afdoet aan datgene wat je ziet, het is zeker geen softcore wat Taormino in beeld brengt.  

Sexualiteit is niet iets waarvoor je je hoeft te schamen en pornografie is lang niet altijd verderfelijk of slecht. Het kan een prima plek krijgen in de sexuele ontwikkeling. Wat mij betreft kijken we juist nu naar de mogelijkheden die er zijn, in plaats van pornografie opnieuw in het verdomhoekje te plaatsen.