salon

PORNFILMFESTIVALBERLIN 2011 door Willem van Batenburg.

Het is alweer de zesde keer dat dit festival wordt gevierd. U leest het goed -gevierd-, want dat is eigenlijk precies wat er gebeurd. Een prettige ontspannen en tegelijk toegewijde sfeer rondom dit almachtige thema van het mensdom. Een brede blik op seks/porno/erotische films komend vanuit alle hoeken van de wereld en gemaakt vanuit even zoveel invalshoeken en identiteiten.  

Het eerste festival kende een programma onderdeel dat was genoemd "Die sexwelle im Niederlandische film". Mijn film Pruimenbloesem was een van de zeven films. Als enige regisseur gaf ik gevolg aan de uitnodiging naar het festival te komen met als belangrijkste reden dat voor mij als "Film Pornograaf" het wel zo ongeveer de enige kans zou zijn ooit voor een filmfestival te worden uitgenodigd. De voorstelling van Pruimenbloesem werd een

legendarische, niet zozeer door de buitengewone kwaliteit, als wel door het ontbreken van ondertitels. Dat werd in eerste instantie voor een pornofilm niet als een probleem gezien, maar in deze film zat meer dialoog dan gewoonlijk en dat maakte het volgen ervan toch ietsje lastig. Gelukkig sprak en verstond de begeleidster van het festival goedN ederlands en vooraf werd het publiek (een halve zaal vol met plusminus dertig personen) ingelicht dat de dialogen

ter plekke en tijdens de voorstelling door mijn begeleidster in het Duits en door mijzelf voor enkele alleen Engels sprekende toeschouwers ook nog beknopt in het Engels zou worden vertaald. Het duurde even voordat we er echt slag van kregen, maar gaandeweg ging het steeds beter en de Babylonische spraakverwarring van het begin werd steeds minder. Na afloop bij de Q en A (Questions and answers) bleek er over de inhoud geen enkel

misverstand en gingen de vragen voornamelijk over de stijl van filmen en de verschillende seksuele elementen.

Het bleek zo goed (en geestig) te hebben gewerkt dat we voor mijn tweede en laatste hoofdfilm 'n Schot in de roos het jaar daarop hetzelfde deden met opnieuw zeer positieve reacties achteraf, waardoor beide films zelfs een cultstatus verwierven in het Berlijnse. (Gelukkig niet alleen door het ontbreken van ondertitels... )

Van Cult naar Klassiek

Voor het eerste lustrum vroeg Juergen Bruning, de organisator van het festival of ik de films nog een keer zou willen vertonen maar nu dan wel met ondertitels en ze zouden dan binnen het onderdeel classic porn worden vertoond.

Als je in de loop der jaren opklimt van een maker van een nietswaardig product, dan een cultstatus verwerft en tenslotte tot de klassiekers wordt gerekend, mag je wel een beetje trots zijn en dat was ik dan ook.

Het vinden van Engelstalige equivalenten voor dubbelzinnige Nederlandse uitdrukkingen was niet echt gemakkelijk, maar dankzij een intense samenwerking met filmmaakster Jennifer Lyon Bell, kwamen we uiteindelijk tot een, ook door chinezen, Brazilianen en afrikanen begrepen, prima vertaling. Mijn muse ,Diana de Koning, hoofdrolspeelster van de twee hoofdfilms en een vijftal korte, zou bij deze vertoningen aanwezig zijn. Helaas ontstond daaromtrent een misverstand en moest zij op het geplande moment in Cairo zijn en dat had voorrang. Op verzoek van Juergen, die de vrouwelijke touch en aanwezigheid van een hoofdrolspeelster er graag bij had, schoven we het geheel door naar het volgende jaar:

2011 dus!

Een documentaire over een pornograaf

Een en ander kwam goed uit want inmiddels word ik gevolgd door twee documentaire makers, die mijn leven interessant genoeg vinden om er een film over te maken en optredens tijdens het Porno filmfestival Berlijn van Diana en mij als een mooie extra voor hun film beschouwen. Omdat Diana vanwege haar huidige werkzaamheden onherkenbaar in beeld wil, wordt al in Nederland een hoed aangeschaft. De hoed met de naam "Carmen", moet nog worden voorzien van een dubbele voile. Dat wordt uitgesteld tot in Berlijn waar we na het nodige gepuzzel een "Anderungssneider" vinden om een en ander aan elkaar te passen en de documannen een totaal onverwachte maar leuke extra scene.  

Mijn historie met Berlijn

Omdat zij mij als introductie door Berlijn willen zien lopen heb ik bedacht dat ik ze mee wil nemen naar plekken die voor mij in Berlijn van belang zijn. Bijvoorbeeld het terugvinden van de plek waar Magnus Hirschfeld, de grondlegger van de moderne seksuologie zijn Institut voor seksualwissenschaft had, dat rond 1920 wereldberoemd was en tien jaar later het middelpunt was van een van de eerste boekverbrandingen door de Nazi’s.

Tegenwoordig bevindt zich op vrijwel dezelfde plek "Das haus der culturen der welt". Een mooi voorbeeld hoe tolerantie het gelukkig (jammer genoeg vaak tegen een erg hoge prijs) het altijd weer wint van keiharde stompzinnigheid en agressie.

Daarna door naar de Potzdammerplatz waar dicht in de buurt de "Marlene Dietrich Platz" is te vinden. Daar is een bord  met enige uitleg over haar persoon en als je daar vandaan iets naar rechts kijkt zie je de naam Sternberg boven de ingang van een Casino. Hetgeen zeer toepasselijk is vanwege de wat triviale figuren die in de zeven films die ze samen maakten (te beginnen met Der Blaue Engel) vaak een hoofdrol speelden.

Een samenwerking die ook voor het ontwikkelen van een sensuele esthetiek voor de sekserotische film van groot belang is geweest. Rond diezelfde plek vind je de kantoren van het grote Berlijnse filmfestival. Op nog geen vijfhonderd vierkante meters vind je in twee gebouwen rond de dertig bioscopen en het filmmuseum. Beneden aan de straatkant is een filmboekhandel en het befaamde Billy Wilder cafe, genoemd naar de man die zoveel prachtige films heeft gemaakt als "Some like it hot", Irma la Douce" en "Sunset Boulevard". Vandaar is het maar een kleine stap naar het Pornfilmfestival.

Het filmfestival

Gelukkig veel oude bekenden. Fijn om ze weer gezond, swingend en heelhuids terug te zien. Ook heel prettig is te merken hoeveel jonge mensen zich op zeer uiteenlopende manieren, als makers/maaksters, inkopers, critici, websitebezitters en blogschijvers betrokken voelen bij dit thema. Enthousiast kijk ik de catalogus door en kras de films aan die me interesseren. Helaas moet ik de meeste - door mijn eigen boven geschetste werkzaamheden- laten lopen maar van de  grote groep Nederlandse bezoekers hoor ik gelukkig regelmatig hele positieve geluiden over wat ze hebben gezien.

Enkele films

Ik zie drie lange films. De openingsfilm "Bath" is nogal middelmatig. De Amerikaans/Iranese film "Profane" over een SM prostituee met visioenen en religieuze kwellingen, bracht me terug naar de experimentele filmstijl van de jaren zestig van de vorige eeuw. Het was een déjà vu ervaring .

"Inside flesh" van filmmaker in focus Taormino valt ondanks een heel leuk eerste filmpje tegen, de tweede film is zo traag, voorspelbaar en vervelend en dat gecombineerd met een al even troosteloze Q en A van enkele actrices dat Diana en ik ter plekke besluiten dat wij het op die manier zeker niet moeten doen en we vertrekken.  

Daarentegen was (opnieuw) een SM film, "New Tokio Decadence-the slave" uit de Japanse pink picture school een ongelofelijk plezier om naar te kijken. De pretentieloze stijl maar altijd intrigerende inhoud leidde tot een prima kijkervaring.

Ik zie ook nog een compilatiefilm onder de noemer experimental porn. Het zijn acht filmpjes, waarvan er zeker vier zeer de moeite waard zijn, hetgeen toch een mooie score genoemd mag worden. Over één ervan wil ik iets meer zeggen. Dat ging over twee kunstenaars die beginnen een behang met afbeeldingen van bomen, met enig vallen en opstaan tegen de muur van hun werkstudio aan te smeren. Daarna pakken ze een opgezette vos en snijden in zijn achterwerk een gat. Vervolgens proppen ze in de open gemaakte plek een kunstvagina, waarna ze het dier dat op een lage sokkel is geplaatst voor het behang zetten, waarna een volgende camera kadrering de suggestie wil wekken dat we in de natuur zijn.. Er wordt wat gegoocheld met geweren, maar ze besluiten dat neuken toch liefdevoller is dan schieten en uiteindelijk gaat de dikste van de twee het proberen. Dat lukt van geen kant, dus hij houdt er na een kort tijdje mee op tot ergernis van zijn kompaan, die het daarna zelf probeert. Hem lukt 't een stijve te krijgen, die in de kunstvagina te steken en zelfs klaar te komen.Tenzij dit een nogal bizar statement is over het verbieden van seksualiteit tussen mens en dier, snap ik verder geen ene barst van de bedoeling, maar raar en op sommige werkelijk wel hilarisch is het zeker en wat dat aangaat prima op zijn plek " in the experimental porn department".

Pruimenbloesem en ’n Schot in de roos

Mijn films staan geprogrammeerd op zaterdag in de namiddag en zondag vroeg in de avond.Volgens de kaartverkoop is het zaaltje zowel voor de zaterdag als de dagvoorstelling uitverkocht. De jongens van de docu moeten op zondag weer terug,  dus ze hebben maar een kans om de kroon, in de vorm van deze Q en A voor internationaal publiek goed in beeld te krijgen. Het zit ze niet mee. Ze moeten het te oranjeachtige zaallicht vervangen, kunnen daardoor te weinig uit te voeten, bovendien krijgt het publiek de verzekering dat ze niet gefilmd zullen worden en ook de leidster van de Q en A wil liever niet met haar gezicht op film. Tenslotte sta ik tijdens de Q en A het dichtste bij de interviewster waardoor ik de meeste vragen krijg, ik realiseer me dat veel te laat, speel te weinig vragen door waardoor Diana te weinig aan het woord komt. Maar het publiek dat gunstig en betrokken op de film reageerde, was ook bij de Q en A  heel positief en geïnteresseerd. En dat hadden de documannen volgens hun zeggen echt weten te pakken. Dus was iedereen uiteindelijk tevreden. De reacties op zondag na de vertoning van 'n Schot in de roos waren zo mogelijk nog enthousiaster en daarmee kun je zeggen dat ie zijn status als pornoklassieker naast Pruimenbloesem ten volle had waargemaakt. De documannen per auto, Diana per vliegtuig en ik per trein: we hadden allemaal een uitstekende thuisreis.

Willem van Batenburg